تبلیغات
بهار نو - منشور روابط عمومی؛ برگرفته از سخنان گهربار امیر مومنان علی (ع)

بهار نو
 
عشق یعنی ظاهر باطن نما / باطنی آکنده از نور خدا


ساخت فلش مدیا پلیر
ابزار وب Online User

اشاره :

   سخنان گهربار امیرمومنان (ع) علاوه بر سایر ویژگی ها و اصالتها، ترسیم گر رسم و شكل هندسی عالیترین نوع «روابط عمومی» است و نه تنها می توان، بلكه باید برای شناخت صحیح بایستگی ها در تشكیلات روابط عمومی ها به كلام این اختر آسمان ولایت روی آورد. مولا علی (ع ) مصباحی است كه هدایت می كند، راه می نماید، جهت می دهد، رفتن می آموزد، لذا باید تعالیم والای وی مطرح شود و اندیشه های مرتفع و والایش نشر یابد.
     مقاله حاضر با بهره گیری از كلام گهربار امیرمومنان و اسوه حاكمان حضرت علی (ع) برخی از شیوه های عملی یك «روابط عمومی» ایده آل و همچنین معیارهای كار روابط عمومی را برگزیده و ارائه می نماید.(دنباله مقاله را با کلیک بر ادامه مطلب بخوانید)
اشاره:
     سخنان گهربار امیرمومنان (ع) علاوه بر سایر ویژگی ها و اصالتها، ترسیم گر رسم و شكل هندسی عالیترین نوع «روابط عمومی» است و نه تنها می توان، بلكه باید برای شناخت صحیح بایستگی ها در تشكیلات روابط عمومی ها به كلام این اختر آسمان ولایت روی آورد. مولا علی (ع ) مصباحی است كه هدایت می كند، راه می نماید، جهت می دهد، رفتن می آموزد، لذا باید تعالیم والای وی مطرح شود و اندیشه های مرتفع و والایش نشر یابد.
     مقاله حاضر با بهره گیری از كلام گهربار امیرمومنان و اسوه حاكمان حضرت علی (ع) برخی از شیوه های عملی یك
«روابط عمومی» ایده آل و همچنین معیارهای كار روابط عمومی را برگزیده و ارائه می نماید.
          در توضیح باید گفت كه با نگاهی به تاریخچه روابط عمومی در می یابیم كه در گذشته به دلیل عدم پیچیدگی روابط اجتماعی، فرمانروایان بطور مستقیم با مردم ارتباط برقرار می كردند. با ایجاد شهرهای بزرگ و مراكز جمعیت و تغییر و تحول شرایط اقتصادی و اجتماعی و سیاسی، این روابط به سبب گستردگی آنها به آسانی پیش مقدور نبود، در نتیجه نهادی لازم بود تا با پر كردن خلا ، این رابطه را ایجاد كند و گسترش دهد و ارتباط قطع شده را برقرار سازد. لذا دفاتر روابط عمومی شكل گرفت و مدیران آگاه به تدریج از طریق این دفاتر ارتباط خود را با مردم حفظ نمودند و برنامه های ارتباطی خود را با مخاطبان و مردم ساماندهی كردند.
         در دوران حكومت امیر مومنان (ع) نیز ارتباط با مردم به طور مستقیم توسط آن بزرگوار و كارگزاران حكومتی آن حضرت برقرار می شد و لذا با الهام از سخنان گهربار امام علی (ع ) پی می بریم كه وظایف «روابط عمومی» به مفهوم امروزی، بخش مهمی از وظایف كارگزاران به حساب آمده و به مناسبتهای مختلف به عنوان دستورالعمل های حكومتی به آنان گوشزد شده است. لذا به اعتقاد نگارنده، بخشهایی از سخنان امیرمومنان خطاب به كارگزاران كه در این مقاله گردآوری شده، می تواند منشوری باشد برای مسئولان روابط عمومی كه سرمشق و الگو قرار گیرد.
«روابط عمومی» در هر موسسه و سازمان، عاملی سرنوشت ساز است كه باید از اهمیت و ارزش بالایی برخوردار بوده و موسسه و سازمان متبوعه را در نیل به اهداف یاری رساند. موفقیت «روابط عمومی» در گرو این است كه با شناخت جایگاه و رسالت و مسئولیت خویش و شناخت معیارهای صحیح، ارتباط با افكار عمومی، افراد و كارگزاران دیگر را به طور مفید و موثری گسترش دهد چرا كه اصل لازم برای نایل شدن به اهداف، حسن رابطه، درك متقابل و توسعه تفاهم با یكدیگر و عموم مردم است .
مطالبی كه در این مختصر آمده است در چند مقوله ارائه می شود كه عبارت است از :
جایگاه و مسئولیت روابط عمومی، رسالت و مسئولیت كارگزاران روابط عمومی، معیارهای كار روابط عمومی شامل خدا محوری، مردم داری، عدالت گستری، شیوه ارتباط با مردم و مسئولین، جلب محبت اساس اراده امور و عوامل جلب محبت .

جایگاه و مسئولیت روابط عمومی

     روابط عمومی جایگاهی است كه كارگزاران آن باید نسبت به جامعه و منافع همگان، احساس مسئولیت كرده و حرفه خود را به چشم وسیله ای برای امرار معاش ننگرند. امام علی (ع) در نامه خود به «اشعث بن قیس» استاندار آذربایجان می نویسد : « استاندارا، فرماندارا! استانداری و مسئولیت اجرای تو وسیله امرار معاش و ارتزاق تو نیست . این امانتی است بر دوش تو كه مقامی بالاتر از تو برعهده ات سپرده و مسئولت كرده است.» (۱)
     حكومت و ریاست نباید طعمه قرار گیرد و وسیله ارتزاق. یعنی اینكه ای مسئول روابط عمومی نباید ریاست و پست و مقام را وسیله و جاهت اسم و رسم و شهرت برای خود نمایی و نباید جایگاهت را پایگاه قدرت خود بدانی.  نباید منصب را پشتوانه ای برای
سلطه گری و وسیله ای برای تثبیت و تحمیل خویش بر مردم بدانی و بداری. نباید از امكانات حكومتی به نفع خویش بهره گیری كرده و حكومت را جایگاه طرح خودت و احیای منیت داشته باشی .

معیارهای کار روابط عمومی

جهت و سمت و سوی رفتار افراد را سیستم معیارها و ملاكهای آنان تعیین می كند كه این ملاكها براساس اعتقادات مذهبی و اجتماعی به وجود می آید. روابط عمومی ها با به كار بستن آنچه كه از سوی امام علی (ع ) به عنوان معیار كار مطرح گردیده قادر خواهند بود جهت و سمت و سوی رفتار خود را براساس حق و حقیقت، عادلانه و منصفانه تعیین كنند. خدا محوری، مردم داری و عدالت گستری، سه معیار مهمی است كه علی (ع) به كارگزارانش رعایت آنها را گوشزد می كند.
        امام علی (ع) در منشور حكومتی اش به مالك اشتر می فرماید: «مالك، ای زمامدار مصر، باید كه نكوترین روشها و والاترین شیوه ها برای زمامدار، روش و شیوه ای باشد كه بر پایه «حق» و «عدل» و «رضایت توده ها» باشد. حق را خط وسط بداند و قرار دهد، عدل را بگسترد و مردم را راضی و خشنود نگه داشته، جذب و جلب نماید، چرا كه نارضایتی و خشم توده مردم، رضایت و خشنودی مقربان و نور چشمی ها را خنثی ساخته و بی اثر می كند، ولی خشم نزدیكان و مقربان در صورت رضایت توده، ضرر و زیانی به بار نمی آورد... مالك ! باید كه هوادار توده باشی و مردم گرا و پاس جمعیت مردم را بداری.» (۲)

رسالت و مسئولیت کارگزاران روابط عمومی

امام علی (ع) در نامه اش خطاب به اشعث بن قیس استاندار آذربایجان امر به انجام كارهایی می كند كه مشروع بوده و برای مردم مقبول باشد. وی میفرماید: «در كارها بدون اطمینان و استناد در مشروعیت و مقبولیت آن برای مردم اقدام مكن.» (3) آنچه در اینجا به نظر می رسد یادآوری آن لازم باشد، این است كه كارگزاران حكومتی از جمله روابط عمومی ها باید بدانند كه در پیشگاه سه قدرت مسئولند :
۱ ـ در پیشگاه خدا، چون مسئولیت در دست آنان امانتی است خدایی، بدان جهت كه آرمانهای خدایی را تحقق بخشند.
۲ ـ در پیشگاه امام (رهبری)، چون دولتمردان و كارگزاران، نمایندگان و نایبان او هستند.
۳ ـ در پیشگاه امت، چون كارگزاران منتخبان مردم و برخاسته از متن مردمند.
حكومت از مردم و برای مردم است و حاكم باید خدمتگزار مردم باشد.

شیوه ارتباط با مردم و مسئولان

        افكار عمومی، عامل نیرومندی در صحنه سیاست و اجتماع است كه می تواند موسسات یا سازمانها را در دستیابی به اهدافشان یاری رساند. روابط عمومی ها باید به این عامل نیرومند توجه داشته باشند، نه به چشم یك وسیله، بلكه به خاطر احساس مسئولیت نسبت به جامعه و منافع همگان و ایجاد جو سالم برای گسترش عدالت و بستن راه ستمگری . امام علی (ع) در نامه ای كه به «محمدبن ابی بكر» استاندار مصر می نویسد به شیوه ارتباط با مردم و مسئولین اشاره می كند كه می تواند راهنمای عمل مسئولان روابط عمومی قرار گیرد.
       حضرت خطاب به وی می فرماید : « بالت را برای مردم بگستر و (چون آنان خاكی باش) با آنان فروتنی كن، نرمخو باش و در برابر آنان رام، گشاده رو باش و مردم پذیر. با همه یكسان رفتار كن حتی در چگونه نگاه كردن مساوات را رعایت كن تا بزرگان و آنان كه دارای قدرت و قوی هستند، نحراف تو را از عدل نسبت به مردم، چراغ سبزی برای ستمگری نپنداشته و در تو طمع نورزند و نیز تا ضعفا از عدل تو مایوس نگردند . (۴)
         در اینجا لازم است به دو بینش در مورد نحوه رابطه با حاكم و مسئول اشاره ای شود. یك بینش، حاكم یا مسئول را در هاله ای از قدس پیچیده و دور از درد و رنج و نیاز انسانها قرار میدهد، چنین بینشی از حاكم یا مسئول، یك دیكتاتور می سازد. او برای مشروع و مقبول جلوه دادن روش و شیوه رفتاریش با استفاده از امكانات تبلیغی و روابط عمومی، قدرت مطلقه و قداست خود را توجیه كرده و مردم را باور می دهد كه منزلت وی , شان و مقام و موقعیت وی بسی بالاتر و والاتر از این است كه با مردم همگون و همرنگ و هماهنگ شود. مبلغان، اجیر شده های مستخدم در «روابط عمومی» او ناهمگونی، ناهمرنگی و ناهماهنگی مدیر یا مسئول را توجیه كرده و مردم را تسلیم چنین شرایطی می كنند.
         بینش دیگر , حاكم را در هاله ای از قدس نمی پیچید و دور از درد و رنج و نیازهای انسانها قرار نمیدهد و مسئولیت را در دست او امانتی می داند كه باید تا با بهره گیری از آن قدرت , در خدمت مردم درآید و خلق خدا را در حركت به سوی خدا یاری رساند و مدد دهد. چنین بینشی، حاكم را فردی «خادم» و «مسئول» در برابر جامعه دانسته و در رفتار هم شیوه ای مبتنی بر این بینش خواهد گزید. بنابراین اولین مشخصه و خصلت او , تواضع، همرنگی و همگون بودن او با مردم خواهد بود.
          لذاست كه می بینیم امام علی (ع) در عهدنامه اش به مالك اشتر سفارش می كند كه : «ای حاكم مسلمان ! نباید از مردم محجوب و پنهان باشی . تو باید بیش از همه با مردم تماس و آمیزش داشته باشی تا جزئیات زندگی ملت در نظرت آشكار و واضح باشد. مگر حكمران، بشر نیست مگر او را نمی توانند فریب دهند مگر ممكن نیست در پیشگاه تو حق، باطل و باطل، حق جلوه كند در آن موقع كه شخصا در معركه جامعه قدم گذاری، چنان بر احوال قوم واقف شوی كه از فریب و نیرنگ خیانتكاران محفوظ و بركنار بمانی.» (۵)
          امام علی (ع) در مقاطع مختلف به ترسیم ارتباط صحیح پرداخته و رفتار و برخورد مناسب را مقدمه ای برای ایجاد ارتباط موثر و مفید می داند. موضوعی كه باید آویزه گوش هر كارگزار روابط عمومی قرار گیرد. امیر مومنان با تاكید بر لزوم هدایت مردم با اخلاق عملی می فرماید : « كسی كه می خواهد خود را پیشوای مردم معرفی كند , باید قبل از اینكه به تعلیم دیگران می پردازد خود را تعلیم دهد. چنین فردی قبل از اینكه با زبان , مردم را تعلیم دهد باید با اخلاق و روش خود آنها را هدایت كند . » (6 ) و سپس كیفیت این رفتار و روش را توضیح میدهد كه : « با مردم آنچنان رفتار كنید كه اگر با آن روش جان دادید , برای شما گریه كنند و اگر زنده ماندید , با آغوش باز و شوق فراوان به سوی شما بشتابند . » (7 ) « آنگاه كه به شما احترام گذاشتند , به بهتر از آن پاسخ بده ! هر گاه دستی برای نیكی به سوی تو دراز شد , به پیش از آن پاداش بده ! در عین حال در اینگونه موارد اجر فراوان برای كسی است كه در احترام و نیكی پیشدستی كرده است . » (8 )
گرامی داشتن سنتهای حسنه و آداب و رسوم زیبای مردم , یكی از اصول اخلاقی روابط عمومی است و مسئولان روابط عمومی باید به خاطر حفظ حرمت افكار و عقاید عمومی مردم , به این اصل توجه داشته باشند. در این صورت است كه می تواند دریچه هایی بی سوی قلبهای دیگران بگشاید و نفوذ معنوی خویش را در عمق جانها بگستراند. امام علی (ع ) در این مورد خطاب به مالك اشتر می فرماید : « باكارهای خوبی كه مردم به آن عادت كرده و به آن انس گرفته اند و در مسیر آسایش آنهاست , مخالفت نكن . كارهایی را كه با آداب و رسوم شایسته آنان نمی سازد , نكن كه پاداش بنیانگذاران رسوم , محفوظ است و گناه مخالفت تو با آن رسوم ، موجود.» (9 )
         امیر مومنان علی (ع ) با تیز بینی خاصی بدنبال سفارش به تواضع و فروتنی , عدالت را حتی در نگاه كردن به مردم لازم می داند و می فرماید : « نسبت به مردم متواضع باش , به آنها احترام كن ! با روی خوش با آنان برخورد كن , در نگاه كردن چه كم و چه با دقت میان آنان فرقی نگذار تا نیرومندان توقع اضافی پیدا نكنند و نیازمندان نسبت به عدالتی كه اجرا می كنی مایوس نگردند.» (10)

اصل رعایت منزلت ها

         درنظر داشتن احترام و موقعیت مخاطبان، چه مخالف و چه موافق و احترام گذاشتن به شخصیت آنان از اصول كار یك روابط عمومی نمونه است كه در كلام امیر مومنان علی (ع) به آن سفارش شده است. حضرت می فرماید : « ملت دو صنف و دسته اند، یا مسلمانند و برادران دینی تو و یا غیر مسلمان , ولی انسان و همنوع تو . » (۱۱)
        افراد بشری دارای شخصیتهای چند بعدی هستند. یك فرد انسانی علاوه بر شخصیت انسانی , شخصیت مذهبی و سیاسی و علمی و صنفی و ... همه را دارد. یك روابط عمومی خوب باید در ارزیابی افراد و قضاوت در مورد انسانها، ابعاد شخصیت آنان را از هم جدا كرده و تفكیك نماید.
        جلب محبت اساس اداره امور از آنجاكه اساس فعالیت روابط عمومی، مردم داری است، لذا جلب محبت مخاطبان در محور اصلی كارهای این نهاد قرار می گیرد.
دوست داشتن قلبی مردم و عشق و علاقه به بندگان خدا، خمیر مایه و اساس یك فعالیت و انجام مسئولیت خدا پسندانه به ویژه در روابط عمومی است و شاید بدین جهت است كه امام علی (ع) در سفارش به استاندار مصر، مالك اشتر، اساس حكومت و اداره مردم را در محبت و دوستی ها معرفی می كند : ای مالك، قلب خود را نسبت به مردم مالامال از رحمت و محبت و لطف و دوستی نما، تا در اداره امور زندگی فرد و جامعه موفق باشی.» (۱۲)
حضرت، دلهای انسانها را وحشی و رمنده می خواند و میفرماید : « هر كس با محبت این دلها را بدست آورد به او رو خواهند آورد.» (13) پیشوای پرهیزكاران با تاكید بر نقش معجزه آسای محبت در برخورد با مردم، خطاب به مالك اشتر می فرماید : ای مالك، مهر و محبت و نیكویی را نسبت به رعیت و مردم، در خانه دل خویش زنده بدار و درباره آن همانند درنده ای خطرناك كه خوردن آنها را غنیمت شمارد مباش، زیرا ملت، دو صنف و دسته اند: یا برادر دینی تو هستند و یا چون انسانند.» (۱۴)
        امیر مومنان به نرمخویی و گفتار نیكو تاكید و می فرماید: «احسان به دیگران , مایه جلب محبت و دوستی است.» (15) علی (ع) ضمن توصیه به رعایت انصاف می فرماید: انصاف موجب رفع اختلاف و باعث الفت و دوستی است.» (۱۶)
         در خاتمه امید است مسئولان و دست اندركاران روابط عمومی ها با شناخت جایگاه و مسئولیت حساس خود، با بهره گیری از كلام گهر بار علی (ع)، این انسان تكامل یافته، اندیشه های غنی شیعی را بر تشكیلات روابط عمومی ها حاكم سازند و موجبات رشد و تعالی نظام اسلامی، امت مسلمان و نهاد روابط عمومی را فراهم آورند.

پانویس ها:

۱ ـ نامه پنجم، نهج البلاغه .
۲ ـ نامه 53، به مالك اشتر، نهج البلاغه .
۳ ـ نامه امام علی (ع ) به اشعث بن قیس استاندار آذربایجان، نهج البلاغه .
۴ ـ نامه امام علی (ع ) به محمد بن ابی بكر استاندار مصر، نامه 27 ، نهج البلاغه .
۵ ـ نامه 53 ، به مالك اشتر، نهج البلاغه .
۶ ـ كلام 71 ، نهج البلاغه .
۷ ـ كلام 10 ، نهج البلاغه .
۸ ـ كلام 60 ، نهج البلاغه .
۹ ـ نامه 53 ، به مالك اشتر ، نهج البلاغه .
۱۰ ـ نامه 27 ، نهج البلاغه .
۱۱ ـ خطبه 131، نهج البلاغه .
۱۲ ـ نامه 53، به مالك اشتر، نهج البلاغه .
۱۳ ـ حكمت 47، نهج البلاغه .
۱۴ ـ نامه 53، به مالك اشتر، نهج البلاغه .
۱۵ ـ غررالحكم .
۱۶ ـ تفسیر نورالثقلین، ج 4 ، صفحه .585





برچسب ها: روابط عمومی، منشور روابط عمومی، منشور، امام علی (ع)، روابط عمومی نمونه، اصول روابط عمومی، روابط عمومی اخلاقی، نامه امام علی به مالک اشتر، مردم داری، نرمخویی، اخلاق،  

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 5 آبان 1390 توسط محمد امامی
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک

  • دانلود فیلم
  • خرید vpn